Κριτίας

(περ. 460 – 403 π.Χ.). Αθηναίος πολιτικός, ποιητής και φιλόσοφος. Γόνος παλαιάς οικογένειας ευγενών, μαθητής των σοφιστών και του Σωκράτη, αναμείχθηκε στα πολιτικά πράγματα της Αθήνας και το 415 φυλακίστηκε για μικρό χρονικό διάστημα, επειδή κατηγορήθηκε για συμμετοχή στη βέβηλη ενέργεια των ερμοκοπιδών(ονομασία που δόθηκε στους δράστες που έκοψαν τα κεφάλια των Ερμών, λατρευτικών αγαλματιδίων που παρίσταναν το κεφάλι του Ερμή και στηρίζονταν σε τετράγωνες μαρμάρινες στήλες). Το 407, όταν οι Αθηναίοι υποπτεύθηκαν ότι ο Αλκιβιάδης ετοίμαζε την εγκαθίδρυση τυραννικού πολιτεύματος, εξορίστηκε και ο Κ. –ως πιστός οπαδός του Αλκιβιάδη– και πήγε στη Θεσσαλία, όπου ξεσήκωσε τους πενέστες (κατοίκους της πεδινής Θεσσαλίας) εναντίον των αρχόντων. Το 404, όταν τελείωσε ο Πελοποννησιακός πόλεμος, επέστρεψε στη νικημένη και ταπεινωμένη από τους Σπαρτιάτες πατρίδα του. Έγινε πρόθυμα ένας από τους Τριάκοντα τυράννους και μάλιστα ο πιο βίαιος και αδίστακτος, εκείνος που τρομοκράτησε τους Αθηναίους και υπήρξε υπεύθυνος για τα περισσότερα εγκλήματα τα οποία διαπράχθηκαν την εποχή εκείνη. Τέλος στην τρομοκρατία του Κ. και στη ζωή του έθεσαν οι δημοκρατικοί υπό την ηγεσία του Θρασύβουλου, οι οποίοι τον σκότωσαν στη μάχη της Μουνιχίας. Παλαιοί κριτικοί επαίνεσαν τη ρητορική δεινότητα του K., ο οποίος έγραψε ελεγείες, τραγωδίες (του αποδίδεται η τριλογία Τέννης – Ραδάμανθυς – Πειρίθους και το σατυρικό δράμα Σίσυφος) και ρητορικά και πολιτικά έργα (Αφορισμοί, Λημηγορικά προοίμια, Ομιλίαι, Περί φύσεως έρωτος ή αρετών, Πολιτεία Θεσσαλών, Πολιτεία Λακεδαιμονίων). Όσον αφορά τις θρησκευτικές αντιλήψεις του, παραδίδεται ότι διακήρυττε πως οι θεοί έχουν επινοηθεί από κάποιον νομοθέτη, ο οποίος, με τον φόβο της μέλλουσας τιμωρίας, ήθελε να περιορίσει τις αδικίες και να αποτρέψει τους ανθρώπους από το κακό. Από τα έργα του έχουν σωθεί λίγα αποσπάσματα. Ο Κ., με την τυραννική διαγωγή του, άφησε την ανάμνηση «κλεπτιστάτου και βιαιοτάτου των ολιγαρχικών» (Ξενοφών, Απομνημονεύματα Α, 2). Ίσως για να αποκαταστήσει τη μνήμη του, ο φιλόσοφος Πλάτων –που τον συμπαθούσε– τον παρουσιάζει έξοχο διανοητή (στον διάλογο τον επιγραφόμενο Κριτίας) που εκθέτει διεξοδικά μπροστά στον Σωκράτη και στον Τίμαιο την ιδανική οργάνωση μιας χαμένης πολιτείας, της Ατλαντίδας, και της Αθήνας των μυθικών χρόνων.

Dictionary of Greek. 2013.

Look at other dictionaries:

  • Κριτίας — Κριτίᾱς , Κριτίης masc acc pl Κριτίᾱς , Κριτίης masc nom sg (attic epic doric aeolic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Κριτίας, Νικόλαος — (18ος αι.). Λόγιος από την Προύσα Βιθυνίας. Διετέλεσε διδάσκαλος της Πατριαρχικής Σχολής της Κωνσταντινούπολης, όπου σπούδασε και ο ίδιος, αρχιγραμματέας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ενώ τιμήθηκε με το εκκλησιαστικό αξίωμα του εκκλησιάρχη. Στην …   Dictionary of Greek

  • Atlantikos — Der Kritias (griechisch Κριτίας, latinisiert Critias; auch Ἀτλαντικός Atlantikos genannt[1]) ist ein in Dialogform verfasstes, Fragment gebliebenes Spätwerk des griechischen Philosophen Platon. Es besteht vor allem aus dem auch im Timaios… …   Deutsch Wikipedia

  • Kritias (Athener Archon 599/98 v. Chr.) — Kritias (griechisch Κριτίας) war im Jahr 599/598 v. Chr. Athener Archon. Er war womöglich Enkel des Dropides, dem Archon von 645/44 v. Chr., damit Bruder oder Vetter des gleichnamigen Archon von 593/92 v. Chr. sowie ein Verwandter Solons. Kritias …   Deutsch Wikipedia

  • Kritias (Platon) — Der Kritias (griechisch Κριτίας, latinisiert Critias; auch Ἀτλαντικός Atlantikos genannt[1]) ist ein in Dialogform verfasstes, Fragment gebliebenes Spätwerk des griechischen Philosophen Platon. Es besteht vor allem aus dem auch im Timaios… …   Deutsch Wikipedia

  • КРИТИЙ — (Κριτίας, ок. 460–403 до н.э.) – др. греч. оратор, философ софист, политич. деятель, вождь тридцати олигархов в Афинах, враг афин. демократии. Ученик Сократа, родственник Платона, к рый вывел К. в диалогах Тимей и Критий ; учился также у софистов …   Философская энциклопедия

  • Критий — др. греч. Κριτίας Род деятельности: афинский тиран Дата рождения: ок …   Википедия

  • Critias — For the work by Plato, see Critias (dialogue). Critias (Greek Κριτίας Kritias, 460 BC – 403 BC), born in Athens, son of Callaeschrus, was an uncle of Plato, and a leading member of the Thirty Tyrants, and one of the most violent. He was an… …   Wikipedia

  • Критий тиран — правильнее Крития (Κριτίας) значительнейший из так называемых тридцати тиранов в Афинах, из знатного рода, родственник Платона, учился у софистов, особенно у Горгия и Протагора, был близок и к кругу учеников Сократа. В 415 г. замешанный в процесс …   Энциклопедический словарь Ф.А. Брокгауза и И.А. Ефрона

  • Критий, тиран — правильнее Крития (Κριτίας) значительнейший из так называемых тридцати тиранов в Афинах, из знатного рода, родственник Платона, учился у софистов, особенно у Горгия и Протагора, был близок и к кругу учеников Сократа. В 415 г. замешанный в процесс …   Энциклопедический словарь Ф.А. Брокгауза и И.А. Ефрона

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.